Argentinië: het grootste wijnland van Zuid-Amerika
Voor Argentinië, zoals voor alle Zuid-Amerikaanse landen, begint de wijngeschiedenis met de komst van de Spanjaarden. Voordien waren er geen wijnstokken in Amerika.
In het spoor van de conquistadores volgden de missionarissen. Zij hadden wijn nodig voor hun eucharistieviering. In het begin werd de wijn ingevoerd uit Spanje, maar al vlug werden stekken meegebracht uit het moederland en aangeplant in de veroverde gebieden. Dit gebeurde voor het eerst in Peru in 1553, twee jaar later in Chili en in 1557 in Argentinië.
De blauwe druiven noemde men Criolla. Uit DNA-onderzoek is gebleken dat dit dezelfde druif is als wat men Pais noemt in Chili. Men heeft eveneens kunnen afleiden dat de oorspronkelijke wijnstokken Prieto Listan waren, een druivensoort die in de 16e – 17e eeuw vaak voorkwam in Spanje. Nu is ze praktisch verdwenen door de druifluisplaag in het midden van de 19e eeuw.
Criolla groeit gemakkelijk, geeft zeer hoge opbrengsten, maar de wijnen zijn pover en weinig tanninerijk. Alleen geschikt voor lokale tafelwijn. Het is nu nog altijd de meest aangeplante soort in Argentinië.
De witte wijn werd gemaakt van Cereza (nochtans een rode druif), eveneens uit Spanje afkomstig. Het is net als Criolla een gemakkelijk te telen druivenras. De wijnen zijn weinig verfijnd en vlak van smaak. Men gebruikt Cereza nu vooral als eetdruif.
Ook Pedro Ximénez werd in de 16e eeuw aangeplant. Het is een druivensoort uit Duitsland, meegebracht door Pieter Siemens, een soldaat van Karel V en aangeplant in het Zuiden van Spanje. Het is de basisdruif voor zoete Jerez en Malagawijnen. In Argentinië worden er witte tafelwijnen van gemaakt.
Tot het midden van de 19e eeuw was Argentinië, in tegenstelling tot Chili, onbelangrijk als wijnland. Er werden uitsluitend tafelwijnen van bedenkelijke kwaliteit gemaakt voor de eigen bevolking.
Rond 1850 kreeg Miguel Pouget van de Argentijnse regering de opdracht om de wijnbouw in Mendoza op een hoger niveau te brengen. Hij importeerde enkele Franse variëteiten waaronder malbec. Men was erg tevreden met de “uva francesa”. Ze werd massaal aangeplant, vooral in de streek van Mendoza, maar door de gebrekkige wijnkennis, de moeilijkheden met het vervoer en het gebrek aan technische middelen ging het toch weer fout. De Argentijnse wijnen bleven ondermaats.
Rond de eeuwwisseling kwamen veel Spaanse en Italiaanse wijnbouwers naar Argentinië. Zij brachten wijnstokken mee zoals tempranillo, torrontés, bonarda en sangiovese. Er kwam een korte periode van opbloei maar al vlug ging het weer de verkeerde kant uit. Argentinië werd terug een land van massaproductie zonder kwaliteitswijnen, vooral gericht op de binnenlandse markt. Rond 1980 lag het verbruik op 90 liter per jaar en per inwoner. Het wijnareaal was uitgegroeid tot 320.000 ha.
Toen nam de regering drastische maatregelen.
Om drankmisbruik te bestrijden werden 100.000 ha wijngaarden gerooid waaronder veel oude malbec.
Om de kwaliteit te verhogen werden vele duizenden ha criolla en cereza gebruikt als onderstam en geënt met variëteiten zoals Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah, Pinot Noir….
In 1989 investeerde Swarowski veel geld in Argentijnse wijngaarden. Hij werd gevolgd door Franse, Italiaanse en Spaanse investeerders. Voor het eerst werden er kwaliteitswijnen gemaakt. De uitvoer bleef beperkt doordat bijna alles bestemd was voor de binnenlandse markt.
De Argentijnse wijnboeren kregen het terug zwaar te verduren tijdens de grote crisis in 2002, maar nu is men al een paar jaar terug op de goede weg.
Het paradepaardje is malbec. Net zoals Chili gekozen heeft om carmenere sterk te promoten wil Argentinië zich manifesteren als de malbecspecialist.
Torrontés is de favoriete witte wijn. Daarnaast wordt ook heel wat Cabernet Sauvignon, Bonarda, Merlot en Syrah aangeplant.
Vandaag heeft Argentinië 220.000 ha wijngaarden.
Criolla, Cereza en Pedro Ximenez zijn nog altijd goed voor 76.000 ha
Malbec 22.000 ha
Bonarda 18.000 ha
Cabernet Sauvignon 17.000 ha
Syrah 12.000 ha
Merlot 8.000 ha
Torrontés 8.000 ha
Chardonnay 5.000 ha
De totale productie bedraagt 1600 miljoen liter, maar amper 170 miljoen liter wordt uitgevoerd. De rest wordt verbruikt door de eigen bevolking. Daardoor is Argentinië internationaal een kleine speler. Chili, dat amper 600 miljoen liter wijn produceert, voert driemaal zoveel wijn uit als Argentinië.